Podstawowe parametry wody
Twardość wody Tw Parametr zależy od ilości rozpuszczonych w wodzie soli pewnych związków. W zależności od rodzaju związków zawartych w naszej wodzie rozróżniamy :
Twardość węglanową (Tww) :
Uwzględniana jest tu głównie zawartość węglanów i wodorowęglanów. Parametr ten jest najczęściej wykorzystywany przez akwarystów, posiada szczególne znaczenie, bowiem decyduje o wartości Ph wody i zawartości w niej dwutlenku węgla CO2.
Twardość niewęglowa (Twn) : Oprócz węglanów w wodzie znajdują się inne związki a należą do nich na przykład siarczany wapnia, magnezu i inne. Ich udział określany jest mianem twardości niewęglanowej lub inaczej stałej. W przeciwieństwie do twardości węglanowej dla akwarystyki odgrywa ona podrzędną rolę.
Twardość ogólna (Two) : Stanowi ona sumę twardości węglanowej i twardości niewęglanowej. W literaturze akwarystycznej najczęściej twardość wody wyrażana jest w niemieckich stopniach twardości no. Można się również spotkać z innymi sposobami oznaczania twardości, która charakteryzowana jest odpowiadającymi danej metodzie wartościami.
| 1 stopień |
niemieckie
n |
angielskie
a |
francuskie
f |
amerykańskie
USA |
rosyjskie
r |
| niemiecki |
1,00 |
1,25 |
1,78 |
17,80 |
7,51 |
| angielski |
0,798 |
1,00 |
1,43 |
14,30 |
5,70 |
| francuski |
0,560 |
0,702 |
1,00 |
10,00 |
4,00 |
| amerykański |
0,056 |
0,070 |
0,10 |
1,00 |
0,40 |
| rosyjski |
0,14 |
0,111 |
0,078 |
0,0078 |
1,00 |
Pomiaru twardości wody dokonujemy testami będącymi płynnymi odczynnikami którymi można odczytać najczęściej twardość węglanową Tww i twardość ogólną Two. 
Czasami zdarza się że, twardość węglanowa jest większa od twardości ogólnej, czego przyczyną są znajdujące sie w wodzie inne sole które zmieniają wartość odczynu. W takim przypadku dla naszych celów wystarczy przyjąć wartość twardości węglanowej jako ogólną.
| bardzo miękka |
do 4 n |
| miękka |
do 8 n |
| średnio twarda |
do 12 n |
| twarda |
do 18 n |
| bardzo twarda |
powyzej 18 n |
Po pomiarze i porównaniu z wymaganiami naszych ryb i roślin, jeśli trzeba twardość wody można zmieniać obniżając lub podwyższając Tww, wpływając również na zmianę twardości ogólnej Two.
Obniżenie twardości węglanowej uzyskujemy :
- filtrując wodę przez torf, jednocześnie podnosząc lekko zakwaszenie wody
- stosując wymieniacz kationów
- dolewając w odpowiednich proporcjach wodę destylowaną
Podwyższenie twardości węglanowej uzyskujemy :
- filtrowanie wody przez warstwę torfu koralowego tak długo aż, uzyskamy odpowiednią wartość
Kwasowosć i zasadowosć (stopień Ph) Wartość Ph jest miarą określającą koncentrację kwasów lub zasad w wodzie. Jej wartość głównie zależy od obecności dwutlenku węgla, występującego w wodzie częściowo w postaci kwasu węglowego i częściowo w postaci wodorowęglanów. Mają na nią również wpływ inne naturalne kwasy np. kwasy humosowe oraz występujące w niej alkaiczne związki. Skala Ph jest logarytmicznym wykresem odwrotności koncentracji jonów wodorowych w wodzie. Zatem wraz ze wzrostem zawartości jonów wodorowych wzrasta kwasowość wody i jednocześnie maleje wskaźnik na skali Ph. W punkcie Ph = 7 woda ma odczyn obojętny tzn.wartość jonów kwasowych i zasadowych jest równa, a gdy zawartość jonów wodorowych maleje wskaźnik skali Ph rośnie.
| silnie kwaśna |
powyżej Ph 6 |
| lekko kwaśna |
Ph 6 - 6,9 |
| obojętna |
Ph 7 |
| lekko zasadowa |
Ph 7,1 - 8 |
| silnie zasadowa |
Ph 8,1 - 9 |
Pomiaru wartości Ph wykonujemy odczynnikami w postaci papierków, pałeczek lub płynnych wskaźników, które przez zmianę barwy informują o wartości stopnia zakwaszenia wody.Dostępne są również wskaźniki o długotrwałym działaniu umieszczone na stałe w akwarium lecz koszt ich jest dość wysoki.
UWAGA : w świeżo założonym zbiorniku wartość Ph może ulegać dużym wahaniom ale zwykle po dojrzeniu wody około 2 -3 tygodni wartość Ph stabilizuje się.
Obniżenia wartości Ph :
- im mniejsza twardość węglanowa tym łatwiej obniżyć Ph. Dlatego obniżenie twardości wody jest najlepszą metodą obniżenia Ph, najczęściej poprzez dodawanie związków humusowych przez filtrowanie wody przez torf.
- dodawanie dwutlenku węgla CO
Podwyższenie wartości Ph :
-dodanie do wody wodorowęglanu sodu (kwaśny węglan sodu) który dostaniemy np: w aptece Tlen O2 Tlen jest podstawowym składnikiem powietrza i jednym z najważniejszych do oddychania dla ryb i roślin. Im temperatura wyższa tym mniej tlenu może rozpuścić się w wodzie. Z ilością napowietrzania wody w naszym akwarium należy uważać, gdyż tlen powoduje wytrącanie dwutlenku węgla CO2 z wody będący podstawowym składnikiem wykorzystywany do fotosyntezy roślin. Pomiaru ilości tlenu można dokonać zakupionymi testami lecz najczęściej wystarczy nam dokładna obserwacja naszych podopiecznych w akwarium. Gdy ryby nagle zaczynają podpływać do lustra wody i próbują oddychać powietrzem nad wodą jest to najczęściej objaw braku tlenu w wodzie. Podwyższenie ilości tlenu O2 :
- natlenianie przez zewnętrzną pompkę z kamieniem, zastosowanie deszczownicy, falowanie wody
Obniżenie ilości tlenu O2 :
- nawożenie wody wdutlenkiem węgla CO2
Dwutlenek węgla CO2 Częściowo występuje w postaci kwasu węglowego. Jest ważnym składnikiem odżywczym, bez którego rośliny nie mogą dobrze się rozwijać. Stężenie CO2 ma ponadto wpływ na wartość odczynu Ph i twardość węglanową. Rośliny pobierają do fotosyntezy dwutlenek węgla z wody, początkowo w formie gazu CO2, potem zaś uzyskują dwutlenek węgla z dwuwęglanu wapnia, co w konsekwencji podnosi wartość Ph. Oznacza to, że im większa jest twardość węglanowa tym mniej znajduje się w wodzie dostępnego CO2. Efektem widocznym w akwarium braku CO2 jest osadzanie się naloty wapnia na liściach roślin. Optymalną zawartością dwutlenku węgla w wodzie wydaje się wartość pomiędzy 5 - 15 mg/l i należy uważać nad przekroczeniem granicznej wartości, gdyż można podusić ryby.Pomiaru wartości CO2 dokonujemy zakupionymi testerami w sklepach zoologicznych.
Prostym sposobem oznaczenia wartości dwutlenku węgla jest skorzystanie z poniższej tabeli (tabela nie może być wykorzystana jeżeli woda jest filtrowana przez torf).Musimy dokonać pomiaru wartości Ph i twardości węglanowej Tww. Porównując wyniki z tabelą otrzymamy zawartość CO2 w mg/l.
| Tww\Ph |
6,0 |
6,4 |
6,8 |
7,2 |
7,6 |
8,0 |
| 1 |
30 |
11 |
4,5 |
2 |
1 |
0,5 |
| 2 |
59 |
24 |
9,5 |
3,5 |
1,5 |
0,5 |
| 3 |
87 |
35 |
14 |
5,5 |
2 |
1 |
| 4 |
118 |
47 |
18,5 |
7,5 |
3 |
1 |
| 5 |
147 |
59 |
23 |
9,5 |
3,5 |
1,5 |
| 6 |
177 |
71 |
28 |
11 |
4,5 |
2 |
| 8 |
240 |
94 |
37 |
15 |
6 |
2,5 |
| 10 |
300 |
118 |
47 |
18,5 |
7,5 |
3 |
| 15 |
440 |
176 |
70 |
28 |
11 |
4,5 |
| 20 |
590 |
240 |
94 |
37 |
14,5 |
6 |
wartości o barwie czerwonej zawartość CO2 niebezpieczna dla ryb
|
